In het voorbijgaan


Laat opgetekend zijn dat op een zaterdag in april in het jaar des Heren 2026 LOS toegang tot zijn lotsbestemming verkregen heeft. Klasse 1A, beter bekend onder de naam “de keukenkampioendivisie van het schaken”, was jaren geleden de plek waar we als SISSA II elkaar troffen voor hoop, geloof en liefde, deze drie, maar de grootste daarvan is de liefde. Het schisma dat volgde leidde tot een terugplaatsing naar de vierde klasse, ondanks een voorstel om een vrijgekomen plek ergens anders op te vullen. Een kampioenschap in de vierde klasse en een beste nummer 1 in een afgebroken competitie in het coronajaar later begon LOS na een coronatussenjaar in de Tweede Klasse. Ook wel bekend als de Joop Zoetemelk van het schaken, bereikte LOS hier geregeld de 2e plek, maar nooit het kampioenschap. Waarschijnlijk heeft dit de KNSB ertoe aangezet om de competitie volledig om te gooien: van 4 (ABCD) naar 3 (ABC) Tweede Klassen. Dan kan de beste nummer 2 ook promoveren. De beste nummer 2 in de Tweede Klasse: dat is LOS dus geworden.



Tevoren was dit slechts een theoretische mogelijkheid, net als een kampioenschap. Assen stond een matchpunt voor en zou bij winst zeker zijn van het kampioenschap. In klasse 2B stond de Waagtoren op evenveel matchpunten, maar met een veel beter doelsaldo (anderhalf bordpunt meer). Dik winnen was het enige dat het eerste van LOS zelf kon doen, de rest zou moeten worden gebracht door Caissa, godin van het schaken en naamgever aan ongeveer 50% van de schaakclubs uit Noord-Holland in de Eerste Klasse A.



De wedstrijd begon al op vrijdag. Sommigen beginnen op vrijdag met het bijkomen van een week noeste arbeid, voor anderen is de vrijdag het startschot voor een weekend hard werken. Voor een selecte groep is de vrijdag het allebei. Hoe dan ook, er werd vrijdag veel gevraagd van de lichamen, de geesten en de zielen van de spelers van het eerste van LOS. Voor een enkeling kan Pinksteren niet snel genoeg komen, opdat de uitstorting van de heilige geest een recent gevormd hiaat in hun eigen geesteswereld kan vullen met goddelijk geïnspireerde openingsvarianten.



Hoe dat belichaamd zou kunnen worden werd een dag later, op die zaterdag waarop de lotsbestemming als bereikt kon worden beschouwd, op bord 1 gedemonstreerd door LOS’ eigen Internationaal Meester Floris van Assendelft, die het een van de gebroeders Vedder moeilijk maakte door een thematische zet op een verkeerd moment uit te voeren, maar waarvan de weerlegging een knap staaltje Halma zou vragen. In het vervolg, dat u kunt lezen in het verslag op de site van de tegenstanders, deed wit het net onhandig, waarna het voor zwart fijn uitspelen was.



Mais la plus grande des trois, c’est la charité. Frans halfje op 2. Vroeger, in een ver verleden dat stiekem helemaal nog niet zo ver weg is, speelde En Passant in de meesterklasse. Ook toen al waren de gebroeders Vedder de motor van het team. Frits speelde niet onverdienstelijk tegen een verraderlijke opstelling van Henk, waar in de analyse ook bleek dat kleine onoplettendheden snel konden escaleren naar verlies.



Op een steenworp afstand van de GSV, maar dan moet je wel hard gooien, ligt de Mr Dam. Zij maken furore met de fusionlovebaby van de Fransen en de Vietnamezen: de Banh Mi. Het gebeurt regelmatig dat een speler van LOS daar een batch broodjes haalt, vervolgens bij de snackbar met discoplankje tegenover de speelzaal nog een aanvullend snackmoment afhaalt, om daarna een waardeloze partij te spelen, waarna het eerste van LOS alsnog de 2 matchpunten binnentikt en de avond aangegrepen moet worden om de door deze samenloop van omstandigheden volledig bevlekte KNSB-zaterdag nog enigszins op te kalefateren door hem als een klassiek marmeren standbeeld volledig van alle kleur te ontdoen, wat dan vervolgens in een door deze speler geschreven verslag eindigt in een niet te ontwarren samenraapsel van zinnen die door geen enkele die dag aanwezige schaker kan worden geïnterpreteerd als iets dat ook maar iets weg heeft van wat er die dag daadwerkelijk gebeurd is. Afijn, dat gebeurde deze bewuste zaterdag dus ook. De partij staat ergens op het internet.



Maar niet voordat een medespeler zich niets aantrok van de bestelnormen en om 11:39 – ver na het verstrijken van de deadline – belde om zich de status van de bestelling te laten vertellen. Het ging hem helemaal niet om de status van de bestelling: wel om zelf een broodje te krijgen. Hij had het geluk dat weer een andere speler was vergeten duidelijk te vermelden of er wel of geen koriander op het broodje gewenst was. Door de carte blanche kon dus een broodje met, en eentje zonder koriander besteld worden. Wat een uitkomst voor Renze, die met de koriander de basis legde voor een mooi potje dat een punt opleverde met een loper en dame tegen twee torens.



Ook niet voordat een medespeler een gesneden broodje bal, zonder broodje, op een lange satéprikker met wat schijven ui en een klodder pindasaus had besteld en deze had geplaatst in de vensterbank van de speelzaal, waarbij deze als een vitrine de geplaatste vleeswaren tentoonstelde aan de buitenwereld, zodat nietsvermoedende langslopende deernes en deerdettes ongevraagd in het voorbijgaan geconfronteerd werden met een niet-geconsumeerde langzaam desintegrerende berehap saté. Dit alles opdat deze medespeler hem nog achter de hand kon houden bij tegenwind. Er was geen tegenwind. Alleen in de analyse bij het voorstellen van goede zetten. De tikkie voor de berehap schijnt nog steeds niet betaald te zijn.



In de achterzaal, analysezaal, bunker, schuilkelder, backup koffiezetzaal voor als de stoppen springen of het aantal wandcontactdozen ontoereikend is in de voorzaal waren de supporters, die al vanaf het begin aanwezig waren, druk bezig met het leggen van eieren en kromgetrokken kaarten. Er werd gespeeld om 106,5 shotjes. Iedereen won. Nou ja, bijna iedereen dan: Koen produceerde per ongeluk een partij met zo weinig inspiratie dat de tegenstanders van LOS luid-protesterend de gordijnen dicht begonnen te trekken, hierbij beleefd excuses makend over de afleiding van buitenaf, alsof niet de partijen van Koen en Arjan aan hen die voorbijgaan, maar de mooie Groninger omgeving aan de spelers aan het zicht onttrokken diende te worden.



In navolging van En Passant had ook LOS voor de gelegenheid twee broertjes in de opstelling opgenomen voor de mogelijk historische dag. Anders dan bij En Passant was er niet het budget, noch de personele bezetting voor een echt duo, dus werden de gebroeders de Jong en de Jongh opgesteld – geen familie. Om dan toch maar wat gelijkenis te creëeren speelden de heren tot het allerlaatst hun partijen, zodat alleen zij nog voor LOS aan het spelen waren, als ware broeders zij aan zij in de voorhoede van het gevecht om promotie. De Jongh had traditioneel zijn stelling afgefikt om er een wonderschone feniks uit te kunnen laten verrijzen, en de Jong had traditioneel zijn tegenstander compleet overspeeld en was een duidelijk beter eindspel gedecideerd tot winst aan het voeren, onder auspiciën van zijn vriendin.



Als op dit moment bij de spelers duidelijk was geweest hoe de Waagtoren aan het presteren was was het vervolg, waar mogelijk, nog intenser beleefd. Alleen het nieuws van het winnen van Assen, twee steenworpen verderop in het Jannes van der Wal denksportcentrum, was in de speelzaal bekend. De punten kwamen, in volle overtuiging. De muziek ging, wat voorzichtig, aan. Er werd gehandsenbraind. Iemand zei de Waagtoren verliest. Iemand bracht een shotje. Iemand zei je maakt een grapje. Iemand bestelde pizza. Iemand larpte wolf of wallstreet op de bar. Iemand bracht een shotje. Iemand zei htje. Iemand zei ik speel met BA10. Iemand bracht een dienblad met bier. Iemand zei wat lig je gek. Iemand had nog een halve onderbroek aan. Iemand gaat volgend seizoen in de jaren des heren 2026 en 2027 spelen in de keukenkampioendivisie van het schaken.

BSG 1 – LOS 1 (inhaal Ronde 6): nét niet in Bussum

Bussum, zaterdag 28 maart. De inhaalwedstrijd die oorspronkelijk in januari had moeten plaatsvinden.
Na een kleine vijf uur schaken stond er een frustrerend mooie uitslag op het formulier: 4½–3½. Net aan de verkeerde kant.

BSG noemde het achteraf zelfs een soort “topper” en schetste ons als ploeg met ambities (hun woorden, niet de onze 😉).
Hoe dan ook: we kwamen niet voor toerisme, al hebben sommigen dat de avond ervoor anders geïnterpreteerd.

Vrijdagavond: Bussum werd alvast getest
Een voorhoede (Tjaart, Paul, Floris, Renze en Jan‑Joris) maakte Bussum al op vrijdag “onveilig”.

Kinderdisco: ja, echt….
30+ kakkers: opvallend veel, en opvallend gemotiveerd om heel erg dronken te worden.
Floris: nam ’s ochtends wederom puntpaprika’s mee. Tradities zijn er om in ere te houden.

Ondertussen vervoerde Frits op de heenweg 3,5 ambtenaar richting Bussum. Vier spelers, één auto, en een oneindige voorraad ambtenarenanekdotes. De ideale warming‑up.

Zaterdag: de wedstrijd (en het bijna‑audioverslag)
Tijdens de match probeerde Jan‑Joris iets wat verdacht veel leek op een live audio‑verslag.
De wedstrijdleider was echter wakkerder dan een Siciliaanse pion op c5 en maakte daar snel een einde aan.
JJG gooide daarop de handdoek in de ring en vertrok richting Hilversum. De match werd er niet rustiger op, maar de folklore wel rijker.

Match in het kort (zonder lange varianten, excuses)
Veel partijen waren lang in balans: BSG schreef dat hun zwartspelers de boel “dicht hielden” en dat er meerdere snelle/zakelijke remises vielen.
Toch waren er een paar duidelijke ankerpunten zowel positief als pijnlijk.

Lichtpunten

Bord 4 (Renze): vol punt! Daarmee bleven we in de race en werd het weer spannend.
Bord 5 (Mathijs): vechtremise met een eeuwig‑schaakmotief (BSG beschreef het zo).
Bord 6 (Floris): lang verdedigen onder druk in een gesloten Siciliaan; BSG gaf aan dat wit zelfs pionwinst boekte en dat het remiseaanbod in/voor tijdnood werd aangenomen.

Au…

Bord 8 (Tjaart): volgens velen “na zet 8 (of 7, of 9) gewonnen”, maar de knock‑out werd gemist (en later nóg iets). BSG beschreef dat er complicaties kwamen en dat zwart een kwaliteit verloor waarna wit het uit tikte.
Tjaarts belofte: “ik ga meer schaken.” (We schrijven het op. Met potlood.)

Bord 2 (Koen): BSG meldde dat er een kans op een sterk kwaliteitsoffer op c3 was, maar dat die niet werd gegrepen; daarna kantelde het naar een lastig eindspel.

En dan nog dit heuglijke feit

Bord 7 (Ernst‑Jan): remise en daarmee na 36 jaar schaken eindelijk een gepubliceerde KNSB‑rating van 2000+.
Sommige mijlpalen vier je niet met champagne, maar met een keurige halfje en een Tomahawk.

(BSG noemde die partij “bloedeloos” en “onvoldoende interessant” wij noemen het: professioneel, efficiënt en historisch verantwoord.)

Schaaktips (want ik moest nu ik 2000plus heb iets inhoudelijks zeggen)

1) Sta je vroeg “gewonnen”? Maak het klein.
Ruil één paar stukken, fixeer een zwakte, en voorkom dat je voordeel verandert in “optisch mooi maar praktisch lastig”.
2) Tegen een koningsvleugelstorm: zoek tegenspel op de andere vleugel.
Niet alles met de handrem er op; soms moet je juist op de damevleugel gas geven.
3) Tijdnoodmanagement is ook techniek.
Als er 5 ‘goede’ zetten zijn, kies er één die je plan ondersteunt en ga door anders verlies je op de klok, niet op het bord.

Slot
We verlieten Bussum met 3½ punt en minstens 4½ punt aan verhalen.
Met één extra “precisie‑moment” had 4–4 er zomaar ingezeten en dat is misschien wel het irritantste compliment aan onszelf.

Irrationeel angstgegnercomplex

Een pleonasme wellicht. Herinneringen aan een bekeroverwinning, een 8-0 tegen Assen 2 en zelfs een overwinning tegen Assen 1 waren niet meer in ons collectieve geheugen te vinden. De verse herinneringen aan de nederlagen van afgelopen seizoenen leidden tot (on)gezonde wedstrijdspanning. Gelukkig was Paul gerustgesteld toen hij om kwart voor 8 al te horen kreeg dat remise tegen Tjapko geaccepteerd was. Als hardwerkende ambtenaar deed hij er nog netjes tot bijna 5 uur over, maar daarover later meer. Verder in dit verslag af een toe een diagram, met dank aan Assen. De partijen werden live uitgezonden en konden zo zelfs in de Eurosportstudio’s in Parijs gevolgd worden. Erg fijn.

In Zuidlaren woont al heel lang een potentiële 2000+ speler. Die potentie moet je voeden. De vorige Assen-uit regende het. Deze week was het weer gunstig genoeg om wel, via Zuidlaren, op de fiets richting Assen te tijgen. Dus als non-playing teamcaptain ging ik op pad vanuit Groningen om persoonlijk Pastoor op te halen. Een gezellig samenzijn, een conversatie over de inname van zoetigheden van de familie Pastoor en een mooie fietstocht waarbij we onder andere de problemen van de verandercultuur binnen het onderwijs hebben geanalyseerd, volgden. Naast de potentie voeden, heb je soms ook gewoon een beetje geluk nodig.

Na een prima opening heeft Pastoor te veel toegelaten en een kwaliteit moeten offeren. Na het zojuist gespeelde e4 is het duidelijk wat hij wil gaan doen. Hommes zag dat uiteraard ook, maar in plaats van een torenruil aan bieden met Tmaaktnietuitwelkef1, besloot hij de toren aan te vallen met Dg1? Na Pg4! verandert de uitslag van 1-0 naar 0-1.

Die uitslag kwam goed uit, want na anderhalf à twee uur spelen gaf ik weinig voor een overwinning voor de onzen. Frits had een partij die op remise afstevende.

Na een opening waar de balans niet echt verbroken werd, was Lxg7 een mooie manier geweest om de remise af te dwingen. Vanwege de loper op e6 is schaak blokkeren met f6 geen optie, dus kan de koning niet uit het schaak lopen. In de zetten die volgden was het makkelijker spelen voor zwart, maar was het evenwicht nog wel aanwezig. Frits blunderde echter een pion weg en verloor daarna vrij kansloos. Renze kwam goed weg. Zijn tegenstander verzuimde tot twee keer toe b4 te spelen en toen kon Renze de mislukte opening goed maken en in de aanval winnen. Deze 2-1 had net zo goed de 0-3 kunnen zijn.

Bord 4 en 5 zou je na het zien van de opstelling achteloos tegen elkaar weg kunnen strepen. Maris wint van Benno en Floris wint van Wierenga. Uiteindelijk bleek dat ook, maar dat had flink wat voeten in de aarde. Floris’ leeuw bleek geen Sekekama te zijn (Savage Kingdom, gratis kijktip voor de (brakke) zondag). Wit moest alleen nog even winnen, maar dat blijkt lastig. Pyschologie van de koude grond: je weet dat je gewonnen staat tegen een IM. Je voelt dat je moet winnen, ook omdat je team het goed kan gebruiken in deze lastige wedstrijd. Je ziet je voordeel van groot voordeel naar een beetje voordeel gaan. Dan staat het ineens ongeveer gelijk en boem, je staat minder. Been there helaas. Floris blijft wonderwel op 100 procent. Benno en Ivo speelden een leuke partij met frivoliteiten te over. Ik kan me eigenlijk ook niet voorstellen dat Benno en Ivo geen leuke partij tegen elkaar spelen. De eerste 15 zetten op bord 1 zijn denk ik hun gezamenlijke nachtmerrie.

Benno heeft uitstekend gespeeld tot nu toe en staat beter na de tactische verwikkelingen. Hier was f4 zeer sterk geweest. Op f4 nemen kan niet vanwege Th1. De witte dame dreigt via de witte velden mee te doen aan de aanval en de zwarte dame heeft nog maar weinig velden over door het openen van de derde rij. Veel mooie varianten, speel vooral even door via Lichess. Na deze gemiste kans, miste Benno in tijdnood nog een kans. Na de 40e was het leed helaas al geschied en had Ivo het initiatief overgenomen om niet meer los te laten.

Paul stond ondertussen een pion voor. Arjan had een eindspel dat gelijk stond en Jan Joris leek ook gelijk te staan. Anderhalf punt uit deze drie partijen leek goed mogelijk. Ook dit ging weer niet zonder slag of stoot.

Jan Joris greep namelijk mis door hier niet Kg6 te spelen en niet bang te zijn voor Lc3xf6. Loper naar d7 en wit kan er niet langs. Na h6 kwam Dwarshuis echter wel binnen en kon een nul worden bijgetekend. Pauls extra pion bleek nooit ergens genoeg voor de winst en de vrede werd getekend. Mooi dat de voorspelling van de ochtend uit was gekomen. Arjans gelijke eindspel was niet makkelijk. Arjan deed niet aan evalueren, maar gewoon aan de beste zet proberen te zoeken.

De 41e van wit. Zwart kan hier op een paar manieren remise afdwingen. Maar dat is met computer erbij op zondagochtend makkelijker dan achter het bord. Bijvoorbeeld …Txa2 en met Te2-d2 de toren offeren en het eindspel van 4 pionnen tegen toren remise maken. Td2? verloor echter op slag na Tg8! Geen 4 pionnen tegen toren om in te vluchten en Arjan won. Het zelf opgelegde angstgegnercomplex overwonnen.

Na dit deel van het verslag met voor mijn doen vrij veel schaaktechnische opmerkingen voel ik een zeer sterke behoefte om random zinnen op te schrijven. Althans random voor sommigen. Geniet ervan.

Forrest verving vandaag Pastoor in het verleiden van Jan Joris tot het nuttigen van neonkleurige zaken die Jan Joris geen plezier deden. Floris vraagt mensen of ze ook kaal willen worden. De zoete puntpaprika staat tot LOS zoals de banaan tot de Spassky’s. Qua kaalheid was het vandaag 4-4 intern. Paul is echt een hele goede schaker. Demi Vollering belachelijk maken, komt je op een reprimande te staan. Zweedse puzzel een blijvertje voor de pauzeruimte? Koen luistert podcasts over Scipio (Africanus) en/of mond en klauwzeer. Het schaken was zo spannend dat ik gemist heb wie de Strade Bianchi heeft gewonnen en de NOS-feed is al overspoeld met voetbal, dus ik zal het wel nooit weten. Nou groetjes, ik ga Savage Kingdom kijken.